Yapı Denetimci Kime Denir ve Verdikleri Hizmet Nedir?

2001 yılında çıkan kanunla denetim altına alınan yapılar, özellikle 1999 depremi sonrasında gündeme gelmiş, kayıpların azaltılmasını hedeflemiştir. Türkiye’nin depreme müsait bir bölgede olması ve özellikle Marmara Bölgesinin büyük risk taşıdığı gerçeği, en kalabalık nüfusa sahip olan İstanbul için de ciddi bir tehlike arz etmektedir. Araştırmalar çok sık deprem yaşanabileceğini gösterirken diğer yandan bunun için alınan önlemlerin eksiliğini de gösterir.

Yapı Denetimi Nedir?

Kontrollü bir şehir planlamasının yapılması için hayati bir önem taşımaktadır. Bir yapının inşaatı sırasında uyulması gereken kanun ve uygulamaların yetkilendirilmiş bir kurum tarafından denetlenmesi yapı denetim olarak tanımlanabilir. Can ve mal güvenliğinin sağlanması için bu denetim firmaları son derece önemlidir. Çünkü proje aşamasından itibaren tüm uygulama sürecinde bazı kurallara uyulması beklenir. Bunlara uyulmadığı zaman yaptırımlar uygulanmakta, hatta inşaatın tamamlanması engellenebilmektedir. Bu noktada anlam karmaşası olmaması bakımından yapı denetimin inşaatın devam ettiği sırada yapıldığını da belirtmek gerekiyor. Yani sonradan denetimlerinin yapılması zaten alınması gereken önlemlerin eksik kalacağını göstermekte…

Yapı Denetimci Kimdir?

Yapı denetimini kanun ve prosedür dahilinde uygulayan, ilgili kurumlar tarafından yetki belgesine sahip kişi ve kurumlar yapı denetimci olarak tanımlanabilir. Yapı denetimcilerin bu belgeyi alabilmeleri için birtakım belge ve şartları yerine getirmeleri gerekmektedir. Örneğin en az 5 yıl mimarlık mühendislik alanında tecrübe şartı aranır.

yapı denetleme nedir

Yapı Denetimi Nasıl Yapılır?

Yapı denetimi, inşaatı yapılması planlanan bir projenin bu aşamadan itibaren bölümlere göre değerlendirilmesi, kurallara uygunluğunun denetlenmesi ile yapılır. Ancak ayrıntılarda bunun prosedürü oldukça ayrıntılıdır. Bir inşaat alanı için bir tane yapı denetimci olabileceği gibi çok sayıda da olabilir. Yapı sayısı büyüklüğü bunda belirleyici olacaktır.

  • Kademeli gerçekleşen bir uygulama olarak yapı denetiminde inşaat mühendisleri belirli aralıklarla inşaat alanını ziyaret ederler. Projedeki hataların bulunmasından itibaren süreç başlar, inşaatla birlikte sahaya çıkar.

  • Yapı denetçileri depreme dayanıklılık kontrollerini yapar.

  • Malzemelerde hatalı kullanım olup olmadığı denetlenir.

  • Uygulamalarda yasa dışı bir durum olup olmadığına bakılır ve varsa gerekli yaptırımlar uygulanır.

  • Arsa & arazinin zemin – temel raporları mevzuat kapsamında değerlendirilir.

  • Projelerin hesaplarının kontrol edilmesi sağlanır, idare dışındaki kuruluşların da hesapları değerlendirilir.

  • Malzemelerin ve imalatların G ya da CE belgeli olup olmadığına bakılır. Aksi durumlarda ticaret müdürlüklerine durum bildirilir.

  • Denetim esnasında kullanılan tüm belgelerin nüshaları ilgili kurumların idari bölümlerine verilir.

  • İnşaat alanındaki işçi sağlığı ve güvenliği için yetkili kişilere gerekli uyarılar yapılır. Uyarıya aykırı durumlarda ilgili kurumlara şikâyet edilir.

  • İnşaatın bitiş sürecinde de gereken denetimler yapılır. Ruhsat eki projelerine uygun şekilde idareye rapor verilir.

  • Malzeme ve imalata ilişkin deneylerin laboratuarlarda uygun şekilde yaptırılmasını sağlar.

  • Ruhsat düzenleme tarihinden itibaren 7 gün içinde Bakanlığa gereken yapı bilgileri verilir.

Bu süreçlerde aksama olması halinde yapı denetimciler gereken önlemler alınmaktadır. Örneğin demir malzemesinde sorun çıktığı varsayılırsa demirlerin değişimi için bir süre belirlenir ve sonra yeniden devam edilir. Ancak bazen ciddi proje hatalarında uygulamaya geçilmeden inşaat durdurulabilmektedir.